BAKIMA MUHTAÇ ÇOCUĞU BULUNAN ÇALIŞANIN KIDEM TAZMİNATI HAKKI

Mülga 1475 sayılı İş Kanunu'nun yürürlükte bulunan 14. maddesinde kıdem tazminatına hak kazandıran haller sınırlı olarak sayılmıştır. Söz konusu düzenlemede, bakıma muhtaç veya ağır hastalığı bulunan çocuğuna bakım sağlamak amacıyla iş sözleşmesini sona erdiren işçinin kıdem tazminatına hak kazanacağına ilişkin herhangi bir hüküm bulunmamaktadır.

Bu nedenle, çalışan tarafından çocuğunun ağır hastalığı veya sürekli bakıma ihtiyaç duyması gerekçesiyle işten ayrılınması halinde, mevcut mevzuat kapsamında kıdem tazminatı talep edilmesi mümkün değildir. İşçinin çocuğunun sağlık durumuna ilişkin rapor ibraz etmesi ya da çocuğun sürekli bakım gerektirdiğini resmi belgelerle ispat etmesi de tek başına kıdem tazminatı hakkı doğurmamaktadır.

Bununla birlikte, özellikle aile şirketleri veya küçük ölçekli işletmelerde işverenler, yasal bir zorunluluk bulunmamasına rağmen sosyal sorumluluk anlayışı ve insani gerekçelerle çalışanlarına kıdem tazminatı veya benzeri bir ödeme yapmayı tercih edebilirler. Ancak bu tür ödemeler tamamen işverenin takdirine bağlı olup yasal bir yükümlülük niteliği taşımamaktadır.

Öte yandan, işçinin kendi sağlık durumundan kaynaklanan nedenlerle iş sözleşmesini sona erdirmesi halinde farklı bir değerlendirme söz konusu olabilir. İşçinin sağlık sorununun mevcut çalışma koşulları nedeniyle ağırlaşması veya yaptığı işin sağlık durumu açısından sakıncalı hale gelmesi durumunda, 1475 sayılı Kanun'un 14. maddesi kapsamında kıdem tazminatına hak kazanması mümkündür. Ancak bunun için işçinin istifa dilekçesi vermesinden ziyade, tam teşekküllü bir sağlık kuruluşundan alınmış ve mevcut işini yapmasının sağlık açısından uygun olmadığını ortaya koyan sağlık kurulu (heyet) raporunu ibraz etmesi gerekmektedir.

Sonuç olarak, mevcut mevzuat çerçevesinde bakıma muhtaç veya ağır hasta çocuğuna bakım sağlamak amacıyla işten ayrılan çalışanların kıdem tazminatına hak kazanacağına ilişkin özel bir yasal düzenleme bulunmamaktadır. Bu nedenle söz konusu nedenle işten ayrılan çalışanlar, kural olarak kıdem tazminatı talep edemezler.

 

Cengiz ÖZKAN
İş ve Sosyal Güvenlik Müşaviri